GBRSRB
Početna
Foto
Video
Novosti
Katalozi
Kontakt

Standardi proizvedenih peleta

Energetika | Peletiranje | Standardi proizvedenih peleta

Kako bi se poštovalo princip zaštite životne sredine upotrebom drvne otpadne biomase u termoenergetske svrhe, neophodno je poštovanje standarda koja je propisala EU. Ovi standardi se odnose na maksimalne količine pojedinih hemijskih elemenata u finalnom proizvodu i odnose se na brikete od drvne i poljoprivredne biomasa i na pelete. Ovi hemijski elementi učestvuju u formiranju složenijih molekula u biomasi, čije oslobađanje u atmosferu, prilikom sagorevanja, negativno utiče na životnu sredinu. Naučnici su zahvaljujući procesu hemijske analize oslobođenih štetnih jedinjanja koja su nastala u procesu sagorevanja biomase došli do zaključka, da biomasa može štetno da deluje na životnu sredinu i prema ranije određenim vrednostima maksimalnih količina štetnih jedinjenja, koje su definisane zakonom, došlo se do maksimalnih količina pojedinih hemijskih elemenata koje se sadrže u biomasi, odnosno u drvnoj otpadnoj biomasi. Sadžaj vlage utiče na fizičko-hemijske karakteristike finalnog proizvoda i maksimalna vrednost sadžaja vlage je takođe standardizovana da bi se osigurala termoenergetska vrednost proizvoda i standardizovao način proizvodnje briketa.

Ovi standardi su uvedeni radi zaštite životne sredine, naročito eliminaciju štetnih jedinjenja koja mogu negativno da utiču na život čoveka, a time je i definisan proces upravljanja biomasom od strane preduzeća koja se bave briketiranjem ili peletiranjem biomase kako bi se ostvario što veći dobitak energije od sakupljene biomase.

U zemljama EU prva zemlja koja je formulisala i počela primenu standarda za brikete i pelete je Švedska 1998. godine. Nešto kasnije Austrija je odredila nacionalne standarde za brikete i pelete, usled veoma široke primene peleta u austrijskim domaćinstvima, koja su počela da zamenjuju prirodni gas kao energent**** . U Austriji postoje tri standarda koji se odnose na kvalitet dobijenih briketa ili peleta, kvalitet logističke i skladištenje: ÖNORM M 7135 - Zahtevi i test specifikacije za dobijene brikete; ÖNORM M. 7136 – normative u oblasti logistike i transporta i skladištenja briketa i ÖNORM M 7137 – tehnički zahtevi za skladištenje kod potrošača. Takođe od bitnih standarda mogu se istaći standardi koji su uvedeni u Nemačkoj. U pitanju su: DIN-51731 mogućnost periodičnog ispitivanja dobijenih briketa od strane državnih instituta, ili laboratorija koje imaju DIN-CERTO setifikat, radi potvrde kvaliteta proizvoda i DIN plus standard koji se odnosi na način sagorevanja biomase u kotlovima. U Italiji je u martu 2004. uveden standard CTI-R 04/5  koji je veoma sličan sa standardima koje je uvela Evropska Komisija, gde CTI standar razdvaja biomasu prema kategorijama i poreklu i prema načinu korišćenja briketa. U Velikoj Britaniji je uveden povodom biomase standard BioGem/UK, gde je ovaj standard najviše fleksibilan u odnosu na druge zemlje i kompatibilan je sa standardima koji su u Sjedinjenim Američkim Državama

Uvođenje standarda omogućava:

  • garanciju objedinjenog kvaliteta na teritoriji EU i u svetu, kako na dobijen proizvod, tako i na opremu za proizvodnju briketa/peleta i uređaja koji omogućavaju njihovo korišćenje;
  • obezbeđuje pravnu usaglašenost i bezbednost za sve uključene aktere na tržištu kroz definisane obaveze i odgovornosti;
  • pomoć u prevazilaženju problema u lancu snabdevanja kroz definisanje minimalno potrebnog kvaliteta finalnog proizvoda:
  • osigurava krajnjeg potrošača o kvalitetu i karakteristikama kupljenog energenta i
  • podsticanje širenje tržišta nekonvenionalnih i obnovljivih izvora energije


Uvođenje standarda omogućava:

  • garanciju objedinjenog kvaliteta na teritoriji EU i u svetu, kako na dobijen proizvod, tako i na opremu za proizvodnju briketa/peleta i uređaja koji omogućavaju njihovo korišćenje;
  • obezbeđuje pravnu usaglašenost i bezbednost za sve uključene aktere na tržištu kroz definisane obaveze i odgovornosti;
  • pomoć u prevazilaženju problema u lancu snabdevanja kroz definisanje minimalno potrebnog kvaliteta finalnog proizvoda:
  • osigurava krajnjeg potrošača o kvalitetu i karakteristikama kupljenog energenta i podsticanje širenje tržišta nekonvenionalnih i obnovljivih izvora energije.

 

U sledećoj tabeli dat je pregled najčešće korišćenih parametara, kao i efekata koje imaju na sagorevanje, transport, prevoz ili logistiku prilikom sakupljanja biomase i prilikom transporta gotovih proizvoda

Komponenta:

Vrši efekat na:

Hemijske odlike i sastav biomase

Sadržaj vlažnosti

Kalorična vrednost, gustina, sagorevanje

Kalorična vrednost

Način upotrebe goriva, način prerade biomase

Količina hemijskih elemenata koji se nalaze u biomasi:

Hlor-Cl

HCl, emisija furana, korozija

Azot-N

NOx, HCN i emisija N2O

Sumpor-S

SOx emisija

Kalijum-K

Korozija, smanjenje tačke topljenja pepela (povećava gubitak energije pri sagorevanju)

Mg, Ca, P

Povećanje tačke topljenja pepela, uticaj na zadržavanje štetnih materija u pepelu i korišćenje pepela kao prirodno đubrivo

Teški metali

Emisiju štetnih materija-aerosoli, upotrebu pepela

Količina pepela

Emisija težih čestica, troškovi za upotrebu i odlaganje pepela

Način omekšavanja pepela

Bezbednosne mere u postrojenjima za preradu biomase, nivo emisije štetnih gasova u atmosferu

Fizičke karakteristike:

Gustina skladištenja

Transportne troškove, planiranje logistike i posebni postupci pri manipulaciji biomase pre prerade,

Gustina proizvoda

osobine sagorevanja, transportne troškove gotovih briketa 

Varijacija veličine koma-dića biomase

Stepen rasipanja, posebne mere pri preradi, način sprovođenja goriva, osobine sušenja, gustina prašine koja se rasipa pri preradi biomase


Tabela Osnovni parametri koji se uzimaju u obzir pri izgradnji standarda-faktori koji utiču na fizičko-hemijske karakteristike biomase

U toku procesa briketiranja, ili peletiranja dolazi do promene fizičkih karakteristika goriva i to smanjenje sadržaja vlage i uniformnost u raspodeli vlage u briketu, što dovodi do poboljšanja energetske vrednosti biomase. Ovi procesi prerade ne dovode do promene u hemijskom sastavu biomase, ali prilikom procesa selektiranja biomase dolazi do eliminisanja delića biomase koji dovode do štetnih efekata prilikom sagorevanja briketa. Dodavanje hemijskih ili prirodnih aditiva obično je zabranjeno u toku proizvodnje briketa ili peleta, gde se nedostatak vezivnih materija nadoknađuje povećanjem uložene energije u procesu sabijanja biomase.



Specifikacija:

Austija

ÖNORM-M7135

Nemačka -DIN 51731/DIN plus (5 klasa-peleta)

Italija CTI-R 04/5

Standard Evr.Komisije(pelete)

ptCEN/TS 14961:2004

 

Drvene pelete

brikete

Dužina [mm]

prečnik
[mm]

Dužina[mm]

prečnik mm

Dužina[mm]

ÆPrečnik mm

Veličina

4-20mm Æ

Max.100mm

20-120mm Æ

Max.400mm lg.

HP1

>30

>10

A klasa

8

6

D06

≤5 x P

≤6±0.5

HP2

15-30

6-10

A-klasa

8

6

D08

≤4 x P

≤8±0.5

HP3

10-15

3-7

B klasa

8

6

D10

≤4 x P

≤10±0.5

HP4

 

1-4

C klasa

25

10

D12

≤4 x P

≤12±1

HP5

 

0.4-1

D25

≤4 x P

≤25±1

Gustina mase

≥1g/cm3

≥1g/cm3

1-1.4g/cm3

>0.72 g/cm3

1-1.4g/cm3

Udeo vlage

≤12%

≤18%

 

≤10% (A,B), £15%(C)

≤10%; £15% (D12, D25)

Pepeo

≤0.5%

≤6%

 

≤0.7%(A,B); £1.5%(C)

≤0.7%; £1.5%(D12, D25)

Energ.vrednost*

≥18MJ/kg

≥18MJ/kg

17.5-19.5 MJ/kg

16.2MJ/kg

≤17MJ/kg za drvene brikete

Sumpor

≤0.04%

≤0.08%

 

≤0.05%

≤0.05%; ≤0.1%(D12,D25)

Azot

≤0.3%

≤0.6%

 

≤0.3%

≤0.3%

Hlor

≤0.02%

≤0.04%

 

 

≤0.03%

Arsen

 

 

 

 

 

Kadmijum

 

 

 

 

 

Hrom

 

 

 

 

 

Bakar

 

 

 

 

 

Živa

 

 

 

 

 

Olovo

 

 

 

 

 

Cink

 

 

 

 

 

Organski halogeni

 

     

Nesavršenosti

Max. 1%

 

Max.1%

 

Max.1%

Vezivne materije

Max. 2% ukupne mase i uslov je da su prirodne supstance


Tabela Osnovni EU standardi koje moraju da zadovolje briketi, odnosno peleti za tržište EU.

 

Sa tabele se mogu videti osnovni kriterijumi koje moraju da zadovolje peleti, odnosno briketi. Način kontrole se, pored ocene o kvalitetu zemljišta na kojem raste drvo, vazduha i vode u oblasti gde se vrši sakupljanje, bazira na ispitivanju uzoraka gotovih proizvoda u akreditovanim laboratorijama. Prema standardima potrebno je na plastičnom pakovanju istaći vrednosti o kvalitetu proizvoda drvenih briketa, kako bi se krajnji korisnik upoznao sa kvalitetom kupljenih briketa.

Poštovanje standarda ÖNORM-M7135 iz Austrije definiše da li je dobijeni briket kvalitetan ili ne. Sam standard Tehničkog komiteta (CEN) prCEN/TS-14961 se ne odnosi na brikete, već na pelete ali je ovim standardom propisano maksimalno učešće pojedinih hemijskih elemenata u strukturi biomase, što se takođe mora uzeti u obzir pri razmatranju kvaliteta briketa. Mašine za briketiranje obićno izrađuju brikete od drvne biomase u prečniku od 60mm do 120mm, tako da prema veličini brikete zadovoljavaju vrednosti koje su propisane standardom iz Austrije, ali je potrebno osigurati da je kvalitet i hemijski sastav biomase u granicama vrednosti koje su propisane prCEN/TS-14961 standardom, što se ostvaruje dobro rešenim tehničkim merama separacije i analize biomase u toku procesa briketiranja, ili peletiranja.

Generalno u Evropi standardizacija kvaliteta goriva briketa i peleta je vrlo razvijena, što je ostvareno razradom postupaka za analizu kvaliteta biomase i poboljšanja metoda za analizu fizičko-hemijskih karakteristika dobijenih proizvoda od biomase. Od 2004 godine je dostupan Evropski

standard u kome je sadržan odgovarajući alat za definisanje kvaliteta. prCEN/TS-14961 standard na evropskom nivou se vrlo dobro uklapa u već postojeće nacionalne standarde npr.Austrije ili Nemačke, jer nema protivrečnosti ni velikog odstupanja u graničnim vrednostima pojedinih hemijskih elemenata. Zemlje koje nemaju postojeći nacionalni standard za biogorivo, što je slučaj sa Srbijom, mogu da uvedu standard koji je doneo Tehnički komitet CEN, čime će se tržište te zainteresovane zemlje objediniti sa tržištem briketa i peleta zemalja EU. Sjedinjene Američke Države i druge države koje imaju razvijeno tržište briketa i peleta imaju standarde koji su fleksibilniji od evropskog prCEN/TS-14961, tako da se može pristupiti tržištima briketa i zemalja koja nisu u Evropi.

Za definisanje kvaliteta logistike u trenutku slanja gotovih briketa iz postrojenja do krajnjeg korisnika postoje samo austrijski ÖNORM M7135 i nemačke DIN-plus. Kod potrošačkih tržišta manjeg obima smernice, i dobra praksa mogu da oforme lokalne-regiuonalne standarde i da kvalitet logističkog lanca bude kvalitetan. I tema standardizacije logistike je veoma važna za garantovanje krajnjeg kvaliteta proizvoda u postupku isporuke briketa krajnjem potrošaču, gde nije obavezno pratiti standard iz Austrije i Nemačke, već je preporučljivo da se definišu dobre smernice za logistički lanac prema postojećim nacionalnim standardima.

Postavljanje standarda za brikete definiše način sakupljanja i manipulacije drvne otpadne biomase do postupka briketiranja, gde je potrebno sakupljenu biomasu sitniti prvo u manje komade veličine od 7 do 20mm, takozvane drvene čipove, odvoziti u skladište postrojenja za briketiranje, koje treba da bude pokriveno, kako se ne bi povećavala količina vlage. Standardi takođe određuju način samog briketiranja, gde je skladištene drvene čipove potrebno sitniti na finu piljeviju, gde su veličine delića biomase veličine do 3mm, zatim sledi postupak sušenja komadića drvne biomase na oko 7-8% vlažnosti, zatim sledi separacija delova biomase koji imaju povećanu koncentraciju metala, prašine, i drugih činioca koji nisu poželjni u proizvodnji briketa. Dobijene brikete, nakon hlađenja neophodno je zapakovati u platične džakove koji su otporni na vlagu, radi dopremanja do krajnjeg korisnika. Za manipulaciju briketima nakon kupovine nema standarda, ali radi očuvanja kvaliteta, korisnik je dužan da obezbedi očuvanost briketa, kako bi sadržaj vlage u briketama ostao čime je garantovana kalorijska vrednost briketa. Ispitivanje briketa bi trebalo i u Srbiji da se vrši prema propisanim standardima na akreditovanim naučnim institucijama ili u akreditovanim hemijskim laboratorijama, radi potvrde kvaliteta dobijenog proizvoda, čime se gradi kredibilnost nekog proizvođača na međunarodnom tržištu briketa koje iz godine u godinu ima sve veći značaj.

Pronađite nas na: